A contaminación: un problema global

O pasado 28 de marzo o alumnado de 2º de bacharelato B que cursa a materia de Xeografía coa profesora Eva Álvarez, asistiu á conferencia sobre Contaminación impartida por María Fuencisla Mariño Callejo, profesora titular do Dpto. de Ecoloxia e Bioloxía Animal da Facultade de Bioloxía da Universidade de Vigo. 

A contaminación actualmente é un problema global que afecta a distintos medios e seres de diferentes características. Nesta charla fíxose un repaso xeral da historia da contaminación, o seu efecto e as súas posibles soluciós. 

Ao fío desta actividade, organizada polo Dpto. de Xeografía e Historia, recomendamos dende a biblioteca a lectura de Argonauta: Peripecias modernas entre el oceano y el cambio climático (Raspabook, 2020) de Pablo Rodríguez Ros, Licenciado en Ciencias Ambientais e Doutor en Ciencias do Mar. 

Sinopse:

A lo largo de la historia los antiguos navegantes se embarcaban en expediciones hacia los confines más recónditos de la Tierra en búsqueda del conocimiento. Hoy en día, aquellos argonautas se han actualizado hasta convertirse en los intrépidos científicos que se embarcan durante meses en la incesante labor científica de las campañas oceanográficas. 

En estas páginas, Pablo Rodríguez Ros nos guía en su travesía a lo largo de estos años como investigador sobre oceanografía y cambio climático por distintos puntos del planeta. Desde su experiencia única y personal, además de cercana, entenderemos el alcance del impacto del cambio climático y, sobre todo, que aún estamos a tiempo de cambiar las cosas. 

Este libro es como esas historias de aventuras que nos contaban de pequeños, pero este es un viaje real, donde todos y cada uno de nosotros somos los protagonistas, y en el que no debemos olvidar que la vida, como la conocemos hasta ahora, puede ser el viaje más emocionante en el que hayamos embarcado jamás. ¿Seremos capaces de cambiar el rumbo a tiempo?

Mes de febreiro: encontros coa ciencia

En 2015 a Asamblea Xeral das Nacións Unidas escolleu o 11 de febreiro como o Día da Muller e a Nena na Ciencia. Dende entón e cada ano os colexios, institutos, universidades e centros de investigación organizan actividades para resaltar o papel da muller na ciencia e para fomentar as ensinanzas STEM entre as mozas. 

No noso instituto, para conmemorar este día, o alumnado de 1º e 2º de ESO colorearon nas clases de bioloxía e de física e química as ilustracións de Pelopantón, imaxes de diversas mulleres científicas de todos os ámbitos da ciencia. 

O resultado deste traballo recóllese nos carteis que estes días decoran as escaleiras do 1º e do 2º andar.

Durante toda a semana programáronse varias conferencias sobre ciencia. A primeira delas correu a cargo de Ignacio Pérez Juste, Doutor en Química e Profesor Titular na Universidade de Vigo. Na súa intervención, dirixida ao alumnado de física e química de 4º de ESO, falou da relación entre Química e Cine. Tras un percorrido pola historia da fotografía e da séptima arte, mostrounos fragmentos de varias películas do cine clásico como Casablanca, Dr. Jekill e Mr, Hyde, Cinema Paradiso ou A ponte sobre o río Kwai para falarnos de química.

Imaxes da conferencia do pasado 11 de febreiro

O pasado 12 de febreiro, no salón de actos, o alumnado de 2º e de 3º de ESO tivo a oportunidade de achegarse ás matemáticas dunha forma lúdica grazas a charla Gañar, gañar e volver a gañar de Eduardo Sáenz de Cabezón, matemático, profesor universitario, investigador e recoñecido divulgador científico. Presenta o programa de TVE2 Órbita Laika e mantén activa a exitosa canle de YouTube Derivando. 

Imaxes do encontro con Sáenz de Cabezón o pasado 12 de febreiro

Na xornada do venres 14 de febreiro, o alumnado de 4º de ESO participou no obradoiro Matemáticas e Mulleres: de como Dido fixo grande a Cartago impartido por Elvira Hernández e Esther Gil, profesoras e investigadoras no ámbito das matemáticas na UNED. 
 

Imaxes do obradoiro da UNED
do pasado 14 de febreiro

Dende a biblioteca propoñemos para este mes de febreiro esta pequena selección de lecturas do noso fondo biblográfico.

Algunhas lecturas propostas

Encontros científicos polo "Mes da Ciencia"

O alumnado de 1º de bacharaleto asistiu o pasado luns 25 de novembro a unha charla impartida por Fernando Veiga López, doutor en Mecánica de Fluidos pola Universidade Carlos III de Madrid e profesor na Escola de Enxeñaría Aeronáutica e do Espazo no Campus de Ourense. 

Na súa intervención presentou o plan de estudos do Grao en Enxeñaría Aeroespacial, que comezou a impartirse na nosa cidade no curso 2016/2017, titulación coa que se forma a futuros profesionais que se ocuparán do deseño, construción, mantemento e mellora de aeronaves e vehículos espaciais, así como de todo o equipamento, subsistemas e infraestructuras que requiren.

Ademais, Fernando Veiga presentou os proxectos de investigación nos que está implicado o alumnado deste grao así como as oportunidades laborais ás que se pode optar con estes estudos.

Imaxes do encontro con Fernando Veiga (25/11/24)

Tameń o alumnado de ciencias de 1º de bacharetalo participou o xoves 28 de novembro no obradoiro Tira á ruleta: ¿xogamos coa química? impartido por María Luisa Rojas Cervantes e Rosa María Martín Aranda, ambas Catedráticas de Universidade no Dpto. de Química Inorgánica e Química Técnica da Facultade de Ciencias da UNED. 

Nesta actividade achegámonos á táboa periódica dunha forma lúdica. Aprendemos  a historia que hai detrás dalgúns elementos químicos, coñecemos algunhas mulleres destacadas no campo das ciencias, realizamos algún experimento químico e rematamos a xornada cun xogo interactivo.

Esta sesión foi posible grazas á participación do noso instituto nas Aulas de Divulgación da UNED dende o pasado curso. 

Velaquí a crónica que o Centro Asociado Uned Ourense publicou con motivo desta actividade.

Alumnado de 1º de bach participando nos
experimentos propostos (28/11/24)

Encontro con Antía Yáñez

O pasado mércores 13 de novembro visitou o noso centro Antía Yañez (Burela, 1991). Enxeñeira de camiños de formación e escritora de profesión, Antía Yáñez conta con sete obras e varios premios no últimos anos.  

Reuniuse co alumnado de 1º de ESO para falar sobre a súa primeira novela O misterio de Portomarín (2016). Cos grupos de 1º de bacharelato afondou sobre Senlleiras, publicada en 2018 e pola que recibiu o Premio Narrativa Illa Nova. Esta novela, que vai dirixida a un público máis adulto, trata temas de actualidade como as redes sociais, a soidade e a violencia de xénero. Ambas obras forman parte das lecturas propostas polas profesoras do Dpto. de Lingua Galega e impulsoras desta actividade.

 

Encontro con Marilar Aleixandre

O pasado mércores 10 de abril o alumnado do Club de lectura participou na biblioteca nun encontro con Marilar Aleixandre. Bióloga de formación, comezou a escribir nos seus tempos de estudante na Universidade Complutense de Madrid. Traballou como profesora de Ensino Secundario en Vigo e tamén como profesora de Didáctica das Ciencias Experimentais na Universidade de Santiago de Compostela. Como escritora conta cunha importante produción literaria, tanto en narrativa como en poesía, dirixida a público infantil, xuvenil e adulto. Recibiu varios premios e recoñecementos, o último o Premio Nacional de Narrativa 2022 pola obra Malas Mulleres.

A profesora Claudia Pérez resume o encontro nas seguintes liñas e Pilar Fernández envíanos algunha imaxe.

No noso club de lectura "As catro esquinas do Quinto" non podíamos agardar para comezar as celebracións polo día do libro! Por iso, invitamos á nosa biblioteca a Marilar Aleixandre, un dos referentes máis activos  do panorama da literatura galega e Premio Nacional de Literatura 2022 co título Malas mulleres.

Co incentivo de achegar o oficio da escritura ao alumnado, Marilar explicou cal foi a súa traxectoria: de profesora e investigadora en Bioloxía a recoñecida escritora e académica da lingua. Para que logo digan que as humanidades e as ciencias son camiños enfrontados...

Despois da lectura de distintos textos narrativos e poéticos da autora, o alumnado e 3º de ESO tivo a oportunidade de participar nunha pequeña tertulia sobre a obra lida nesta avaliación: A cabeza de Medusa. Publicado por primeira vez en 2008, a novela segue a estar de actualidade, especialmente tras os últimos casos mediáticos de violencia sexual contra as mulleres. O noso alumnado puido formular distintas preguntas a Marilar sobre a importancia da documentación para a escritura, a repercusión da obra ou a importancia da denuncia social destas violencias. 

Vémonos pronto, Marilar.

Programa A Ponte: Encontro con María José Alonso Veloso

O Programa A Ponte da Universidade de Santiago de Compostela ofrece dende o curso 2003-2004 a posibilidade de contarmos nos centros de ensino con persoas investigadoras de diversos ámbitos. Nesta ocasión, o departamento de lingua castelá organizou un encontro con María José Alonso Veloso, doutora en Filoloxía Hispánica, profesora na USC e especialista en Literatura Española do século XVII.  

A profesora Claudia Pérez envíanos un resumo desta actividade e algunha imaxe.

O luns 8 de abril recibimos a visita da profesora e investigadora María José Alonso Veloso a través do Programa A Ponte que busca conectar a realidade educativa do ensino secundario coa universidade.

Baixo o nome "Un siglo de Oro al margen: aproximación a la poesía escrita por mujeres", María José explicou aos grupos de 1º de bacharelato como o contexto histórico e cultural do século XVII en España foi un gran caldo de cultivo para o xurdimento de escritoras. Factores como o incremento do número de certames literarios, a taxa de alfabetización da poboación ou a proliferación de mecenas influíron positivamente na creación feminina.

O alumnado leu e comentou textos de autoras como María de Zayas, Ana Caro ou Cristobalina Fernández de Alarcón, reflexionando sobre a importancia do traballo de investigación e documentación da filoloxía para sacar á luz aqueles espazos da nosa historia que aínda quedan na penumbra. 

Paleontoloxía: encontro con Adán Pérez

O IES Ferro Couselo incorporouse no curso 2023-2024 ao programa Aulas de Divulgación da Universidade Nacional de Educación a Distancia (UNED), programa no que participan tamén outros centros educativos da cidade. As actividades propostas abarcan varios aspectos da ciencia e consisten en conferencias e obradoiros prácticos dirixidos a estudantes de ESO e bacharelato.

Na primeira actividade deste curso, o alumnado de 4º de ESO asistiu á charla Paleontoloxía: conceptos e métodos da man do investigador doutor Adán Pérez García, paleontólogo da Facultade de Ciencias da UNED. Neste enlace podemos ler a extensa crónica que publica na súa páxina web o Centro Asociado UNED Ourense. 

Acompañou e presentou ao ponente o director deste centro, Jesús Manuel García Díaz, que uns días máis tarde visitou de novo o noso instituto para conversar co alumnado de 2º de bacharelato sobre as posibilidades educativas que ofrece a UNED, a forma de acceso, o método de estudio, etc. Aquí podemos acceder a máis información sobre esta actividade.

Imaxes do encontro con Adán Pérez o pasado 20 de febreiro

Charla con Jesús García o pasado 28 de febreiro

De novo, dende a BiblioFerro, recomendamos unha lectura do noso fondo bibliográfico, neste caso La vida contada por un sapiens a un neandertal (Alfaguara, 2020) de Juan José Millás e Juan Luis Arsuaga. Velaquí unha recensión desta obra.

Encontro con Mónica Rodríguez

Remata este trimestre con un novo encontro literario, esta vez en modalidade online, organizado polo departamento de lingua castelá. Mónica Rodríguez, autora de Biografía de un cuerpo, conversou co alumnado de 3º de ESO. 

A súa profesora Claudia Pérez envíanos as seguintes liñas: 

O pasado luns 4 de decembro asistimos a un encontro virtual coa autora de literatura infantil e xuvenil Mónica Rodríguez. O alumnado de 3º de ESO participou na tertulia tras a lectura de Biografía de un cuerpo, unha das súas novelas máis coñecidas, premiada en 2018 co galardón Gran Angular. 

Durante as sesións da tarde, puidemos agocharnos da chuvia falando sobre como a lectura nos axuda a ocupar outros espazos, a saírmonos de nós mesmas e a traballar a empatía. Aprendemos tamén sobre as diferentes posibilidades de escritura e de como as escritoras teñen que facer e refacer todo o tempo, pois nada se consegue sen un traballo constante. 

No remate do encontro, puidemos facerlle moitas preguntas a Mónica sobre a súa novela: en quen se inspirou, por que escolleu a estructura de diario, por que un protagonista masculino no mundo da danza clásica, etc. Moitas outras quedaron no tinteiro. Teremos máis ocasións! 

Moitas grazas a Mónica polo seu tempo e ao alumnado e profesorado participante pola súa implicación.

Imaxe de nevandopalabras.blogspot.com/

Podedes ler aquí o primeiro capítulo da obra. 

Roteiro e tertulia literaria en Allariz: encontro con Alba Guzmán

O pasado martes 21 de novembro o alumnado de Oratoria de 4º de ESO e de Literatura Universal de 1º de bacharelato, acompañado polas profesoras de lingua castelá Claudia e Rita, participou nas tertulias literarias de Allariz xunto con mozos e mozas doutros centros educativos da provincia de Ourense. 

A xornada comezou pola mañá cun roteiro pola vila a cargo da profesora Ángeles Álvarez. Neste paseo a guía relacionou distintos puntos de interese co problema da violencia machista, contra a que debemos loitar non só esta semana, senón todo o ano.

Despois de xantar, unha das nosas alumnas, María M., formou parte do equipo que entrevistou en Radio Allariz a Alba Guzmán, autora da novela Xoaniña de Deus, que gañou o premio Xuventude Crea 2021.

A xornada rematou cunha tertulia literaria moi inspiradora coa autora, que asinou libros aos participantes.

Imaxes propias do roteiro pola vila de Allariz

Imaxe da tertulia obtida de www.universidadelaboral.com/

Alba Guzmán. Imaxe de Ogalego.gal

 

Encontro con Alba Cid

Unha vez máis traemos á BiblioFerro unha actividade do club de lectura As catro esquinas do quinto. Foi o pasado luns 6 de novembro cando o alumnado tivo ocasión de participar nun obradoiro de escritura con Alba Cid, ex-alumna do noso instituto.

A profesora Claudia envíanos este resumo da xornada: 

Sempre fai ilusión voltar ao lugares que nos viron medrar. 

Na tarde do luns visitóunos Alba Cid, poeta galardoada co Premio Joven Miguel Hernández 2020 e autora de distintos poemarios e publicacións como Atlas ou A faia de Ponto. Desta última plaquette deixounos un exemplar de agasallo para a nosa biblioteca e contounos que a borrasca Ciarán tronzou a árbore que dá título á historia do rei Ponto.

O alumnado de 1º e 2º de ESO puido desfrutar da súa visita e achegarse á súa obra, escribir os seus propios poemas e xogar coas palabras. Nada mellor para unha tarde de chuvia!

A continuación as imaxes do encontro e a dedicatoria que con moito agarimo nos deixou Alba. Moitas grazas.

Encontro con Rosa Huertas

Este mes de novembro está sendo moi intenso en canto a actividades. Esta vez falaremos do primeiro encontro literario do curso: todo un éxito! A el fai tamén referencia o instituto veciño IES Universidade Laboral. 

A profesora Claudia de lingua castelá resume así a actividade realizada o pasado luns 6 de novembro:

Onte visitamos o IES Universidade Laboral para coñecer en persoa a Rosa Huertas. Foi unha mañá moi interesante na que o alumnado do noso club de lectura, As catro esquinas do Quinto de 3º de ESO, puido escoitar á escritora e facerlle preguntas sobre un dos seus libros: Un balcón a la libertad. 

Aprendemos moito sobre a importancia da memoria histórica e de lembrar quen fomos para saber quen queremos ser. Ademais, descubrimos con gran ilusión que coñecemos outras obras da autora e puidemos marchar cos nosos exemplares firmados. 

Grazas a Rosa e á Laboral por acollernos tan ben.

A continuación a reportaxe fotográfica do encontro.